उजनी जलाशयात 1.22 कोटी माशांची पिल्ले सोडली:पर्यावरणीय संतुलन राखण्यासाठी मत्स्यव्यवसाय विभागाचा उपक्रम
महाराष्ट्राच्या मत्स्यव्यवसाय विभागाने पुणे जिल्ह्यातील पळसदेव येथे उजनी जलाशयात १.२२ कोटी (१२.२ दशलक्ष) माशांची पिल्ले सोडली आहेत. स्थानिक माशांची संख्या वाढवून पर्यावरणीय संतुलन पुनर्संचयित करणे हा यामागील मुख्य उद्देश आहे. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये आक्रमक आफ्रिकन कॅटफिश आढळल्यानंतर स्थानिक प्रजातीचे मासे सोडण्याचा निर्णय घेण्यात आला. सोडण्यात आलेल्या प्रजातींमध्ये रोहू, मृगल आणि कॅटला या इंडियन मेजर कार्प्सचा समावेश आहे. गोड्या पाण्यातील परिसंस्था राखण्यात हे मासे महत्त्वाची भूमिका बजावतात. बॉम्बे नॅचरल हिस्ट्री सोसायटीने (बीएनएचएस) केलेल्या अलीकडील कॅच डेटा अभ्यासानुसार, आक्रमक टिलापियाचे उत्पादन जवळपास ३०-४० टक्क्यांनी कमी झाल्याचे दिसून आले आहे. बीएनएचएसने त्यांच्या ‘वेटलँड इको-रिस्टोरेशन अँड फिशरीज डेव्हलपमेंट प्रोग्राम’द्वारे या कार्यक्रमाला वैज्ञानिक पाठिंबा दिला. मासे सोडण्याच्या वेळी वरिष्ठ शास्त्रज्ञ डॉ. उन्मेष कटवटे, प्रकल्प शास्त्रज्ञ देवी वायंगणकर आणि वैष्णवी पाटील, तसेच प्रकल्प समन्वयक आणि जेपीएफ विधि एरियाथलय उपस्थित होत्या. माशांच्या पिल्लांना जगण्यासाठी तीन ट्रकवर ऑक्सिजनयुक्त टाक्यांमध्ये नेण्यात आले. ताण आणि मृत्युदर टाळण्यासाठी योग्य वैज्ञानिक हाताळणी पद्धतींचा अवलंब करण्यात आला. डॉ. कटवटे यांनी स्पष्ट केले की, मत्स्यव्यवसाय अधिकारी आणि तांत्रिक कर्मचाऱ्यांच्या देखरेखीखाली सुरक्षित आणि एकसमान वितरण सुनिश्चित करण्यासाठी जलाशयात प्रत्येक जाळ्यात सुमारे २,५०० माशांची पिल्ले सोडण्यात आली. भविष्याकडे पाहता, सिप्ला फाउंडेशनच्या पाठिंब्याने चालणाऱ्या बीएनएचएस कार्यक्रमाची योजना जून आणि जुलै या पावसाळ्याच्या सुरुवातीच्या महिन्यांत १२ धोक्यात आलेल्या आणि स्थानिक प्रजातींचे प्रजनन करण्याची आहे. उजनी पाणथळ प्रदेशातील स्थानिक मासेमारी आणि भीमा नदीच्या परिसंस्थेला पुनरुज्जीवित करण्यासाठी १० लाख इंडियन मेजर कार्प आणि धोक्यात आलेल्या डेक्कन महसीरच्या १० लाख माशांना सोडण्याचे संस्थेचे उद्दिष्ट आहे.
