महाराष्ट्रातील 12 जिल्ह्यांतील 12 जिल्हा परिषदा आणि 125 पंचायत समित्यांच्या मतदानाला शनिवारी (7 फेब्रुवारी 2026) सकाळी जोरदार सुरुवात झाली, सकाळी 9:30 वाजेपर्यंत 7.80% मतदान झाले.
गेल्या महिन्यात उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांचे विमान अपघातात निधन झाल्याच्या ढगाखाली होत असलेल्या जिल्हा परिषद निवडणुकीकडे पश्चिम महाराष्ट्रातील त्यांच्या बालेकिल्ल्यात आघाडी करून लढणाऱ्या राष्ट्रवादीच्या गटांसाठी लिटमस टेस्ट म्हणून पाहिले जात आहे.
सकाळी साडेसात वाजता मतदानाला सुरुवात झाल्याने उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार, राष्ट्रवादीचे (एसपी) नेते जयंत पाटील आणि रोहित पवार हे सुरुवातीच्या मतदारांमध्ये होते.
सुनेत्रा पवार यांनी त्यांचा मोठा मुलगा पार्थ पवार यांच्यासह बारामतीतील काटेवाडी गावातील प्राथमिक शाळेत मतदान केले. उज्वल भविष्यासाठी महत्त्वपूर्ण लोकशाही प्रक्रियेत सक्रियपणे सहभागी होण्याचे आवाहन त्यांनी राज्यभरातील नागरिकांना केले.
रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, पुणे, सातारा, सांगली, सोलापूर, कोल्हापूर, छत्रपती संभाजीनगर, परभणी, धाराशिव आणि लातूर या जिल्हा परिषदा तसेच त्यांच्या अखत्यारीतील पंचायत समित्या त्यांचे प्रतिनिधी निवडण्यासाठी मतदान करत आहेत.
सायंकाळी साडेपाच वाजेपर्यंत मतदान सुरू राहील, तर ९ फेब्रुवारी रोजी सकाळी १० वाजता मतमोजणी सुरू होईल, त्यानंतर आचारसंहिता उठवली जाईल.
28 जानेवारी रोजी उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांचे विमान अपघातात निधन झाल्यामुळे आणि त्यानंतर तीन दिवसांचा राजकीय दुखवटा जाहीर केल्यामुळे 5 फेब्रुवारी रोजी होणाऱ्या निवडणुका पुढे ढकलण्यात आल्या होत्या.
राष्ट्रवादीचे (एसपी) नेते रोहित पवार यांनी नागरिकांनी मतदानाचा हक्क बजावून लोकशाही प्रक्रियेत सक्रिय सहभाग घ्यावा, असे आवाहन केले.
श्री रोहित पवार यांनी सोशल मीडिया पोस्टमध्ये म्हटले आहे की, “आमच्या मतदानाच्या पवित्र अधिकाराचा वापर करून, आम्ही अजितदादांच्या दूरदृष्टीला आदरांजली वाहिली आहे. मी प्रत्येकाने आपला लोकशाही अधिकार वापरण्याचे आवाहन करतो आणि लोकशाही मजबूत करण्याच्या राष्ट्रीय प्रयत्नात योगदान द्यावे.” राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष (NCP) गटांचे अस्तित्व आणि संभाव्य पुनर्मिलन या निवडणुकीच्या मध्यवर्ती थीम म्हणून उदयास आल्या आहेत.
दिवंगत अजित पवार यांचे वारसदार आणि कुलगुरू शरद पवार यांच्या नेतृत्वाखालील दोन गट अखेर विलीन होतील की नाही हे निकाल ठरवेल, असे राजकीय निरीक्षकांचे मत आहे.
पुणे, सातारा, सोलापूर आणि सांगली येथे स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका लढवण्यासाठी दोन्ही गटांनी त्यांचे दोन वर्षांचे कडवे वैर बाजूला ठेऊन एक अनौपचारिक युती केली होती, जिथे दोन्ही बाजूचे उमेदवार मूळ ‘घड्याळ’ चिन्हावर लढत आहेत.
तळागाळातील कार्यकर्त्यांनी “अजित दादांना श्रद्धांजली” म्हणून स्थानिक पातळीवरील समन्वयाचे स्वागत केले आहे, तर शीर्ष नेतृत्व सावध आहे.
राष्ट्रवादीचे दिग्गज नेते प्रफुल्ल पटेल यांनी अलीकडेच विलीनीकरणाची चर्चा नाकारली आणि जिल्हा परिषद युतीला पूर्णपणे “रणनीतीपूर्ण निवडणूक सहमती” असे लेबल केले. तथापि, NCP (SP) नेते जयंत पाटील यांनी दावा केला की औपचारिक विलीनीकरण ही “अजित पवारांची शेवटची इच्छा” होती, जी मूळत: 12 फेब्रुवारी रोजी जाहीर केली जाणार होती.
731 जिल्हा परिषदेच्या जागांसाठी एकूण 2,624 उमेदवार निवडणूक लढवत आहेत, त्यापैकी 369 महिलांसाठी, 83 अनुसूचित जातींसाठी, 25 अनुसूचित जमातीसाठी आणि 191 इतर मागासवर्गीयांसाठी (OBC) राखीव आहेत.
त्याचप्रमाणे 1,462 पंचायत समिती जागांसाठी 4,814 उमेदवार निवडणूक लढवत आहेत, त्यापैकी 731 महिलांसाठी, 166 अनुसूचित जातींसाठी, 38 अनुसूचित जमातीसाठी आणि 342 इतर मागासवर्गीयांसाठी राखीव आहेत.
मतदारांमध्ये १,०६,३३,२६९ पुरुष, १,०१,८६,९६५ महिला आणि ४६८ इतर प्रवर्गातील मतदारांचा समावेश आहे. एकूण 25,471 मतदान केंद्रे स्थापन करण्यात आली आहेत, ज्यामध्ये 125 रिटर्निंग अधिकारी आणि 125 सहाय्यक रिटर्निंग अधिकाऱ्यांसह सुमारे 1.28 लाख कर्मचारी निवडणूक कर्तव्यासाठी तैनात आहेत.
निवडणूक आयोगाने 51,537 कंट्रोल युनिट आणि 1,10,329 बॅलेट युनिट्ससह पुरेशा इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्रांची (EVM) व्यवस्था केली आहे आणि अधिकाऱ्यांना त्यांच्या वापरासाठी प्रशिक्षण देण्यात आले आहे.
मतदार दोन मते देतील – एक जिल्हा परिषद मतदारसंघासाठी आणि दुसरे पंचायत समिती निवडणूक विभागासाठी. जिल्हा परिषद निवडणुकीसाठी पांढऱ्या बॅलेट पेपरचा वापर करण्यात येणार आहे, तर पंचायत समिती निवडणुकीसाठी गुलाबी बॅलेट पेपरचा वापर करण्यात येणार आहे.
